Amino Asit Nedir? | Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Amino Asit

Amino Asit Nedir?

 

 

Amino Asit Nedir?

Amino asitler yaşamın yapı taşı olan proteinin yapı taşlarıdır.

Proteinli bir gıda yediğiniz zaman vücudunuz proteini sindirir ve amino asitlere ayrıştırır ve daha sonra bu amino asitleri yeniden binlerce çeşit proteini üretmek için kullanır.

Bu yeni üretilen proteinler dokularınızı, organlarınızı, kaslarınızı, enzimleri ve hormonlarınızı oluşturur.

Doğada 300’den fazla amino asit bulunsa da toplam 20 farklı aminoasit standarttır ve bunlar “esansiyel aminoasitler” ve “esansiyel olmayan amino asitler” olmak üzere ikiye ayrılır.

weider-amino

Esansiyel amino asitler vücut tarafından üretilemez ve mutlaka dışarıdan alınmaları gerekir. Esansiyel olmayan aminoasitlerse vücut tarafından sentezlenebilirler.

Esansiyel amino asitler: Histidin, İzolösin, lösin, lizin, metionin, fenilalanin, treonin, triptofan, ve valin.

Esansiyel olmayan amino asitler: Alanin, arjinin, asparajin, aspartik asit, sistein, glütamik asit, glütamin, glisin, prolin, serin, tirozin

Amino asit supplementleri, amino asitleri izole bir şekilde içeren besin destekleridir.

 

Amino Asit Ne İşe Yarar?

Aminoasit havuzu, vücutta bulunan ve kullanılabilir tüm aminoasitleri ifade eder. Bu havuzdaki tüm aminoasitlerin toplamı 120-130 gram kadardır.

Eğer yemekte protein yersek, protein sindirim sistemi tarafından amino asitlere ayrıştırılır ve sonra ihtiyaca göre tekrar protein haline getirilir. Bu işleme “biyosentez” denir.

Bütün amino asit havuzu günde yaklaşık 4 kez yenilir. Yani aminoasit havuzunu dengede tutmak için vücuda sürekli dışarıdan –proteinli yiyecekler yoluyla – aminoasit almak gerekir.

Her amino asidin vücut içinde farklı bir görevi var ve bunların hepsini teker teker başka bir yazıda anlatacağım. Ama genel olarak aminoasitler vücudun hemen her fonksiyonunda rol oynar.

Hücrelerimizin, kaslarımızın, hormonlarımızın, enzimlerin ve dokularımızın büyük bir kısmı aminoasitlerden meydana gelir.

Besinlerin depolanması ve ulaşımında rol oynarlar. Organların, bezlerin, tendonların ve damarların fonksiyonunda etkileri bulunur.

Ayrıca yaraları iyileştirmede, özellikle de kas, kemik, cilt ve saçta hasar gören dokuları onarmada ve metabolizmada biriken her türlü atık maddenin yok edilmesinde çok etkili olurlar.

 

Amino Asit Kullanımı

Günlük yeterli proteininizi alıyorsanız çalışma sonrası anında aminoasit alıp almamanız çok önemli değil. Fakat eğer çalışmadan önce bir şeyler yemediyseniz durum farklı.

Eğer gün boyunca çok az yediyseniz ve çalışmadan önce de hiçbir şey yemediyseniz aminoasitleri alabileceğiniz en iyi zaman spordan hemen öncesi veya spor sırasında.

Çünkü spordan önce alıp kaslarınız için anabolik bir ortam yaratabilirsiniz. Spordan önce 15-20 gram ve spor sırasında ise 5-10 gram amino asit alabilirsiniz.

Bunun yanı sıra eğer bir öğünde bitkisel bir protein kaynağı aldıysanız (veya vejeteryansanız ) beraberinde 5-10 gram amino asit alabilirsiniz.

 

Amino Asit Faydaları

Vücut geliştirme çalışanlar için aminoasitlerin aşağıdaki faydaları bulunur:

– Amino  supplementlerinde ki amino asitler serbest formda oldukları için sindirilmeden çok hızlı bir şekilde kana karışırlar. Böylece çalışma sonrası ihtiyaç duyulan aminoasitler daha hızlı bir şekilde elde edilier.

– Aminoasit supplemetleri sayesinde daha az kalori alarak daha fazla amino asit alabilirsiniz.

– Bütün amino asitleri yeterli oranda içermeyen özellikle de bitkisel proteinlerin yanında amino asit supplementleri alarak amino asit havuzunu tamamlayabilirsiniz.

 

Amino Asit Zararları

Aminoasit supplementleri güvenlidir. Ama tirozin gibi bazı a-asitler yüksek dozlarda alındığı zaman mide bulantısı, anksiyete veya baş ağrısına neden olabilir.

 

Amino asit fiyatları

Kompleks a-asit ürünlerinin fiyatları yaklaşık 70-350 TL arasında değişmektedir.

 

Amino Asit mi Protein Tozu mu?

Protein tozu ve a-asitler arasındaki farkı merak edebilirsiniz. Sonuçta protein tozu aldığınız zaman da o protein a-asitlere ayrışıyor.

Aradaki fark, kompleks amino asit supplementlerindeki amino asitlerin serbest formada olması ve sindirilmeye ihtiyaç duyulmadan çok hızlı kana karışması.

Ama ne olursa olsun eğer bir protein tozu kullanıyorsanız amino asit kullanmanıza hiçbir şekilde gerek yok ve seçme şansınız varsa protein tozu kullanmak a-asit kullanmaya göre daha mantıklı.

 

Amino Asit mi BCAA mı?

»BCAA’lar çift zincirli amino asitlerdir ve aslında kompleks amino asit supplementleri BCAA da içerir.

Ama BCAA supplementleri daha fazla içerir. Kaslarımızın %33’ü BCAA’lardan oluşur ve BCAA’lar enerji olarak da kullanılır. BCAA’lardan lösin kas protein sentezini başlatan amino asittir.

Açıkçası kas yapımı için en önemli amino asitler BCAA’lardır ve günlük yeterli proteini alıyorsanız, amino asit kullanmak yerine BCAA kullanmanız kas yapımı için çok daha iyi bir seçenek olacaktır.

Yazar Hakkında
- Uzm. Dr. Emre ÖZKAN Göğüs Hastalıkları Uzmanı. 2002 yılı Hacettepe İngilizce Tıp Mezunu. Sağlık ve beslenme konuları editörü.

Egzersizle ilgili yorumlarınızı yazabilirsiniz.